Tolooba een zoekmachine
voor herinneringen

  • Leeuwarden

Wat als je dementerende ouderen terug kunt brengen naar de plekken van hun jeugd als medicijn tegen eenzaamheid en vergeetachtigheid? Ondernemers Arend Wouwenaar, Fokko van der Woude en Anton Knipper ontwikkelen met Tolooba software waarmee ouderen nog een keer terug kunnen naar wie ze zijn.

Naarmate we ouder worden, verliezen we steeds meer mensen waar we herinneringen en een verleden mee delen. Als gevolg dat veel ouderen zich eenzaam voelen. Ook voor dementerende ouderen vormt het verleden vaak het enige stukje identiteit dat ze nog hebben.

Met name de plekken van hun jeugd worden in gedachten vaak bezocht. ‘Herinneren neemt een enorm belangrijke plek in voor ons als mens. Het is een onderdeel van je wie je bent. Dus wat als we ouderen nog eenmaal terug kunnen laten gaan naar hun jeugd? Naar wie ze zijn?’, vertelt Fokko van der Woude.

Wij zijn Tolooba en we zijn klaar voor de volgende stap

Wij willen de  Tolooba Memory in een app voor iedereen beschikbaar maken zodat je samen met je opa, oma of liefhebbende met dementie eenvoudig persoonlijke herinneringen kunt ophalen.

Virtual Reality

Beppe Sippy
Daarom ontwikkelen ze een software waarmee ouderen specifieke plekken virtueel kunnen bezoeken. De eerste test werd uitgevoerd bij Van der Woude’s oma die opgegroeid is op de Lüneburgerheide onder Hamburg. Met de VR-bril en wat muziek kan ze de favoriete plek uit haar jeugd weer herbeleven. ‘Daarvoor hoefde ze niet het huis uit maar kon ze gewoon vanuit haar stoel in het zorgcentrum waar ze woont haar favoriete plek uit haar jeugd bezoeken’, vertelt Van der Woude. ‘Mijn oma vond het geweldig. Er kwamen allerlei verhalen naar boven die zelfs mijn moeder nog nooit gehoord had. Ze was de dagen daarna veel energieker, socialer en enthousiaster. Het gaf haar weer even energie.’

Australië

Video afspelen

Met slechts een smartphone en een VR-bril was de proef geslaagd. Maar om meer mensen hun herinnering terug te geven, zoekt het drietal een grotere groep ouderen die een flinke afstand van hun geboortegrond wonen.

Gelukkig heeft Van der Woude’s oma een goed idee. Ze wijst naar Australië waar veel geëmigreerde Nederlandse ouderen in verzorgingshuizen wonen.
‘Voor deze groep ouderen is het in veel gevallen onmogelijk om terug te keren naar hun geboortegrond. Sommigen keren in hun herinnering terug naar plekken waar ze ruim vijftig jaar niet zijn geweest’, vertelt Knipper. ‘Heel bijzonder’, vindt Van der Woude. ‘Je ziet dan weer even een glimp van wie ze waren.’

Ook in Australië is het effect vergelijkbaar. Ouderen worden energieker en socialer. ‘Een verpleegkundige van het tehuis liet ons een tafel zien waaraan ouderen met elkaar over vroeger aan het praten waren. Wij vonden het heel normaal, maar volgens de verpleegkundige gebeurde dit bijna nooit.’

Techniek

Voor de gebruiker is de techniek simpel. Het enige dat je nodig hebt is een smartphone en een VR-bril. ‘We willen het gebruik zo laagdrempelig en simpel mogelijk houden. En kosteloos. De rekening mag niet bij de gebruiker komen te liggen,’ zegt Knipper.

De uitdaging voor het drietal ligt in het ontwikkelen van de Memory Search Engine (MSE) waarmee de herinneringen worden gezocht en gevonden. Deze zoekmachine kan vergeten herinneringen weer terughalen. Het resultaat is een op maat gemaakte 360-graden foto om de herinnering te activeren.

De software achter de techniek heet Tolooba Memory en het doel is om deze als app beschikbaar te stellen in de Google Play Store en de Apple Store. Omdat te kunnen doen wordt op de achtergrond gewerkt aan een software waarmee de gebruiker op basis van enkele simpele zoekfuncties wordt geholpen door het algoritme bij het vinden van relevante herinneringen.

‘Tolooba moet voor mensen met Alzheimer gaan werken als een soort Google voor herinneringen’, vertelt Knipper.
‘De gebruiker van nu krijgt een foto uit Google Street View te zien van zijn of haar favoriete plek. Want in het verleden waren die foto’s er nog niet. Nu wordt alles opgeslagen, dus over tientallen jaren kun je ook echt terugkeren naar de plek zoals die er op dat moment was. En met de tijd worden we steeds beter in het voorspellen van herinneringen.’

Het vervolg van de missie

Na het avontuur in Australië wil het drietal dat verenigd is in de stichting Immersive Impact met Tolooba Memory de markt op.
‘De afgelopen drie jaren hebben we ruim 250 mensen hun herinneringen terug kunnen geven. Wij vinden dat het er meer in het vat zit, en techniek kan ons helpen om de impact te schalen.’

‘Het gaat ons niet om de financiële winst maar om dit product zo goed mogelijk beschikbaar te maken voor een zo breed mogelijk publiek. Dat proces pakken we natuurlijk wel bedrijfsmatig aan’, zegt Van der Woude.

Voor doorontwikkeling van de software is financiering nodig. Knipper: ‘Als je vindt dat ons product onderdeel uit moet maken van de maatschappij, dan kun je ons dus helpen om te versnellen.’

Tolooba is in de race voor een B-corp -status, een label of keurmerk voor bedrijven die hun producten en diensten vooral inzetten voor een betere wereld. ‘Die is op dit moment nog ‘pending’, in afwachting. Er zijn maar duizend bedrijven met zo’n status. Die krijg je niet zomaar. Je moet laten zien dat je winst maatschappelijk is en dat je impact creëert. We leggen onszelf graag onder een vergrootglas. Bovendien leggen we onszelf spelregels op.’

Noodzaak

De noodzaak voor een product als Tolooba Memory neemt de komende jaren alleen maar toe. ‘Wereldwijd zijn er op dit moment 20.000.000 mensen met de diagnose dementie. In Nederland zijn het er al meer dan 260.000 en dat aantal stijgt snel naar 500.000’, stelt Van der Woude. ‘Het mooie hieraan vind ik dat je mensen weer even hun identiteit teruggeeft. Met herinnering worden ze weer even een jongen, meisje, vader, moeder of opa of oma. De kwaliteit van leven komt weer een beetje op peil. Wij halen de herinnering op en activeren hem. Onze missie is dat iedereen recht heeft op een herinnering’, zegt Wouwenaar.

Samenwerking

De stichting heeft inmiddels de samenwerking gezocht met Alzheimer Nederland. Omdat wij nu eenmaal niet alle kennis in huis hebben. ‘Het doel van de Alzheimer Nederland is om de ziekte te genezen. Maar dat is een ver vooruitzicht. Tot die tijd bieden wij kwaliteit van leven en ik schat in dat wij de wetenschap vooruit kunnen helpen met alle inzichten en effecten.’

De ambitie om te groeien is groot, vertelt Knipper. ‘We zullen onze impact niet beperken tot alleen Nederland. Na de lancering van Tolooba Memory in Nederland willen we binnen twee jaar uitbreiden naar andere landen in Europa. Uiteindelijk willen we overal ter wereld zijn waar we nodig zijn. Wij geloven namelijk in een wereld waarin er geen vergeten herinneringen meer bestaan.’

alzheimer-nedrland-logo

Wil jij onderdeel zijn van de missie om herinneringen terug te kunnen geven?

Je kunt op verschillende manieren helpen.

Bijvoorbeeld door een donatie voor ontwikkeling van een eerste versie van Tolooba als app. Of  instappen als mede investeerder.

Natuurlijk kun je je ook aanmelden als vrijwilliger om je kennis en expertise in te zetten. Wist je bijvoorbeeld dat onze content is geschreven door journalist Tom Tieman, onze website is opgezet door Gerard Knipper en Omroep Max ons bij terugkomst met een item uit lichtte in een uitzending waar vervolgens meer dan een miljoen kijkers naar keken?

Neem contact met ons op.

Wij gebruiken Mailchimp om gegevens op te slaan. Deze gegevens worden uitsluitend gebruikt om contact op te nemen en je op de hoogte te houden van onze missie. Deze informatie wordt niet gedeeld met derde.